قالب وردپرس پوسته وردپرس قالب فروشگاهی وردپس
خانه / عکسهای شخصیت ها / بیوگرافی سید محمد علی جمال زاده

بیوگرافی سید محمد علی جمال زاده

بیوگرافی سید محمد علی جمال زاده

نقدی از تم کده

مروری بر زندگـی نامه نویسنده و مترجم معاصر ایرانی سید محمد علی جمال زاده

http://biographyha.com/wp-content/uploads/2013/12/mohammad-ali-jamalzadeh-biographya-com-2.jpg

سید محمدعلی جمال‌زاده (۲۳ دی ۱۲۷۰ در اصفهان – ۱۷ آبان ۱۳۷۶ در ژنو) نویسنده و مترجم معاصر ایرانی است . او را پدر داستـان کوتاه زبان فارسی و آغازگر سبک واقع‌گرایی در ادبیات فارسی می‌دانند. محمدعلی جمال‌زاده نخستین مجموعهٔ داستـان‌های کوتاه ایرانی را با عنوان یکـی بود؛ یکـی نبود در سـال ۱۳۰۰ خورشیدی در برلین منتشر ساخت. داستـان‌های وی انتقادی (از وضع زمانه)؛ ساده؛ طنزآمیز و آکنده از ضرب‌المثل‌ها و اصطلاحات عامیانه است .

• زمان کودکی جمال‌زاده

سید محمدعلی جمال‌زاده در خانواده‌ای مذهبی در اصفهان به جهان آمد. او فرزند سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی بود. واعظ اصفهانی در اصفهان زندگـی می‌کرد؛ اما معمولا برای وعظ به شهرهای متفاوت سفر می‌کرد. جمال‌زاده بعد از ۱۰ سـال گی پدر خود را در بعضی از سفرها همراهی می‌کرد. وی به همراه خانواده در سـال ۱۳۲۱ ه. ق. به تهران مهاجرت کرد.

جمال‌زاده نوجوان بود که پدرش او را برای تحصیل به بیروت فرستاد. در زمان اقامت او در بیروت؛ اوضاع سیاسی ایران تغییر کرد؛ در آن زمان محمد علی شاه قاجار مجلس را به توپ بست و هر یک از آزادی‌خواهان با مسائل ی مواجه شدند. پدر جمال‌زاده خود را به همدان رساند تا از آنجا به عتبات فرار نماید ؛ ولی در آن‌جا دستگیر شد و به بروجرد برده شد. امیر افخم؛ حاکم بروجرد دستور اعدام او را صادر کرد.

• زمان جوانی سید محمدعلی جمال‌زاده

جمال‌زاده در بیروت با ابراهیم پور داوود و مهدی ملک‌زاده فرزند ملک المتکلمین چندین سـال دوره بود. در سـال ۱۹۱۰ تصمیم گرفت برای ادامه تحصیل به اروپا برود. سبعد از راه مصر عازم فرانسه شد. در آنجا ممتازالسلطنه سفیر ایران به وی توصیه کرد که برای تحصیل به لوزان سوئیس برود. سید محمدعلی تا سـال ۱۹۱۱ در لوزان بود؛ بعد از آن به شهر دیژون در فرانسه رفت و دیپلم حقوق خود را از دانشگاه آن شهر گرفت.

• ازدواج و پیوند زناشویی جمال زاده با زن فرنگی

جمالزاده دو بـار ازدواج و پیوند زناشویی کرد و هر بـار زن فرنگی گرفت: ازدواج و پیوند زناشویی اول در فرانسه در خرداد ۱۲۹۳ ش؛ و ازدواج و پیوند زناشویی دوم در سـال ۱۳۱۰ در ژنو. زن اولش؛ زنی کاتولیک مذهب بود به نام «ژوزفین» که هیچ گاه به آیین و اعتقادات جمالزاده روی خوش نشان نداد و سرانجام بر اثر بیماری استسقا درگذشت. زن دومش؛ زنی آلمانی الاصل بود که «مارگرت اگرت» نام داشت و ازدواج و پیوند زناشویی جمالزاده با او اسلامی بود. ایـن زن بنا به قول جمالزاده؛ مسلمان شده و اسمش را فاطمه گذاشته بود. ایـن مسأله می تواند بیانگر اعتقاد جمالزاده به آیین ادرود باشد.

جمالزاده با زن فرنگی ازدواج و پیوند زناشویی کرد و رابطه او با محیط و فرهنگ غرب و زنان فرنگی و تصور بد او از زن ایرانی؛ در ایـن امر بی تأثیر نبود. خود جمالزاده در جواب ایـن سوال که چرا زن خارجی گرفته است؛ می گوید: «زمانی من پانزده سـال ه بودم؛ از ایران خارج شدم و آمدم بیروت و بعد آمدم ایـن جا (ژنو). همسایه ما در ایران دخترکی داشت به اسم ملکه که من عاشق او بودم. به پدر و مادرم گفته بودم ملکه را برای من نگاه بدارید. پدرم چند ماه بعد از ایـن که از ایران آمدم بیرون؛ کشته شد. اولین سفری که رفتم به ایران؛ مادرم صدایم زد و بیان کرد: ملکه آمده به دیدنت. لذت بردم. ملکه تا مرا دید؛ گفت شوهر کـرده ام… ایـن طور شد که من در همین اروپا زن گرفتم.»

جمالزاده بی سوادی و عقب ماندگی زنان ایرانی را دلیل دیگـر ایـن مسأله فکر می نماید و می گوید: «زن من فارسی را به قدری خوب یاد گرفته بود که بعضی وقتها من از او می پرسیدم و او غلطهای من را کلا ح می کرد. فرانسه می دانست؛ آلمانی؛ انگلیسی؛ فارسی؛ چهار زبان می دانست. چرا من ایـن زن را نگیرم و بروم زنی بگیرم که بی سواد باشد؟!»

• کار ‌های جمالزاده در خارج از ایران

همزمان با جنگ جهان ی کمیته‌ ای به نام کمیته ملیون به رهبری سید حسن تقی زاده برای مبـار زه با روسیه و انگلیس در برلن تشکیل شد. ایـن کمیته جمالزاده را به همکاری دعوت نمود. جمالزاده در سـال ۱۲۹۴ به برلن رفت و تا سـال ۱۳۰۹ در آن جا اقامت داشت. پس ازاقامت کوتاهی دربرلن برای ماموریت از طرف کمیته ملیون به بغداد و کرمانشاه رفت و مدت شانزده ماه در آنجا اقامت داشت. در بازگشت به برلن مجله کاوه که ۳ بهمن ماه ۱۲۹۲ اولین شماره آن به چاپ رسید؛ وی را به همکاری دعوت کرد و تا تعطیلی مجله در۹ فروردین ماه۱۳۰۱ به همکاری خود با تقی زاده ادامه داد

بعد از تعطیلی مجله کاوه؛ سرپرستی محصلین ایرانی در سفارت ایران را به عهده گرفت. او به مدت هشت سـال ایـن مسئولیت را به عهده داشت؛ تا ایـن که در سـال ۱۳۱۰ به دفتر بین المللی کار وابسته به جامعه ملل پیوست. بعد از بازنشستگی در سـال ۱۳۳۵ از برلن به ژنو رفت و تا انتها عمر در آنجا اقامت داشت. جمالزاده بیشتر عمر خود را در خارج از ایران سپری کرد. اما می‌توان گفت که تمام تحقیقاتش در بـار ه ایران و زبان فارسی و وسیع کردن دانش ایرانیان بود. علیرغم ایـن که در رشته حقوق تحصیل کرد ولی در بـار ه حقوق مطلبی ننوشت.

 • سبک نگارش جمال‌زاده

محمدعلی جمال‌زاده را همراه با صادق هدایت و بزرگ علوی سه بنیانگذار بنیادی ادبیات داستـانی معاصر فارسی می‌دانند. داستـان کوتاه «فارسی شکر است» را که در کتاب یکـی بود یکـی نبود او چاپ شده‌است؛ عموماً به عنوان نخستین داستـان کوتاه فارسی به شیوهٔ غربی می‌شمارند. ایـن داستـان بعد از هزار سـال از نثرنویسی فارسی نقطه عطفی برای آن به شمار می‌رفت. به علاوه؛ مقدمهٔ جمال‌زاده بر کتاب یکـی بود یکـی نبود سند ادبی با ارزش و در واقع بیانیه نثر معاصر فارسی است . در ایـن مقدمه جمال‌زاده مواکداً بیان می‌کند که کاربرد ادبیات مدرن نخست بازتاب فرهنگ عامه و پس انعکاس مسائل و واقعیت‌های اجتماعی است .

• دلایل تحلیلگران برای عدم بازگشت جمالزاده

– به شهادت رسیدن پدر؛ مرگ پدر جما لزاده ضربه سهمگینی برای او بود. او که تحت تأثیر افکار پدر قرار داشت؛ به شدت از اوضاع ایران و جریـان ات سیاسی آن زمان متنفر شد؛ به طوری که جان مایه اکثرا داستـانهایش را بعدها به زمان پرتزویر؛ بی سامان و پرتلاطم مشروطیت اختصاص داد.
– تمالک مستمری دیوانی پدر توسط یکـی از دوست ها ش
– مقایسه اوضاع و احوال اقتصادی؛ اجتماعی؛ فرهنگی ایران با غرب
– اوضاع نابسامان و پر از ننگ و هرج و مرج زمان مشروطیت (قبل از ترک ایران)
– ترک وطن در سن نوجوانی؛ سنی که هنوزشخصیتش قوام نیافته بود
– از گسستن پیوند عاطفی و قومی با مرگ مادر
– ازدواج و پیوند زناشویی با زن فرنگی
– احساس سرخوردگی از گذران زمان سخت بی پولی؛ نا امنی و غربت

• درگذشت سید محمدعلی جمال‌زاده

جمال‌زاده  روز هفدهم آبان ۱۳۷۶ بعد از آن که از آپارتمانش در خیابان «رو دو فلوریسان» ژنو به یک مسکن سـال مندان منتقل شد درگذشت. بنا بر نوشتهٔ ثبت شده در کنسولگری ایران؛ بعد از درگذشت او ۲۶ هزار برگ از نامه‌ها؛ دستنوشته‌ها و عکس‌های او در خانه‌اش به سازمان اسناد ملی تحویل داده شده‌است . مقبره وی در بلوک ۲۲ قبرستان پتی ساکونه در شهر ژنو قرار دارد.

• کتاب‌شناسی

– تاریخ و ادبیات
-گنج شایان (چاپ برلین؛ ۱۳۳۵ ه. ق)
– تاریخ روابط روس با ایران (چاپ برلین؛ چاپ تهران ۱۳۷۲)
-پندنامهٔ سعدی یا گلستان نیکبختی (۱۳۱۷)
-داستان قصه‌ها (از روی قصص‌المعمای تنکابنی؛ ۱۳۲۱)
– بانگ نای (داستـان‌های مثنوی معنوی؛ ۱۳۳۷)
-فرهنگ لغات عوامانه (۱۳۴۱)
-طریقهٔ نویسندگی و داستـان‌سرایی (۱۳۴۵)
– سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی (۱۳۴۸)
-اندک آشنایی با حافظ (۱۳۶۶)

– داستـان‌ها

– یکـی بود؛ یکـی نبود (۱۳۰۰)
– عمو حسینعلی (جلد اول شاهکار) (۱۳۲۰)
– سر و ته یه کرباس (۱۳۲۳) (۱۹۴۴)
– دارالرایگان ن (۱۳۲۱) (۱۹۴۲)
– زمین؛ ارباب؛ دهقان
– صندوقچه اسرار (۱۳۴۲) (۱۹۶۳)
– تلخ و شیرین (۱۳۳۴) (۱۹۵۵)
– شاهکار (دوجلدی) (۱۳۳۷)
– فارسی شکر است
– راه‌آب‌نامه
– قصه‌های کوتاه برای بچه‌های ریش‌دار (۱۳۵۲) (۱۹۷۳)

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

قالب وردپرس پوسته وردپرس قالب فروشگاهی وردپس